Khái niệm Big Data
Big Data là tập hợp dữ liệu được tạo ra trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp và cần các công nghệ lưu trữ, xử lý và phân tích phù hợp để có thể khai thác hiệu quả. Khi doanh nghiệp mở rộng hoạt động, dữ liệu phát sinh từ bán hàng, khách hàng, vận hành và các hệ thống số tăng nhanh đến mức các công cụ xử lý truyền thống không còn đáp ứng được. Việc áp dụng các hệ thống phân tích dữ liệu giúp doanh nghiệp chuyển dữ liệu thô thành thông tin có ý nghĩa, hỗ trợ trả lời các câu hỏi quản trị như nhu cầu thị trường đang thay đổi như thế nào, hoạt động nào chưa hiệu quả và nhóm khách hàng nào mang lại giá trị cao nhất.
Đặc trưng của Big Data
Big Data có ba đặc trưng chính. Thứ nhất, dữ liệu được tạo ra với quy mô lớn do nhiều hoạt động kinh doanh và hệ thống cùng phát sinh thông tin. Thứ hai, dữ liệu tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau như số liệu giao dịch, phản hồi khách hàng, hình ảnh hoặc dữ liệu từ thiết bị vận hành. Thứ ba, dữ liệu được cập nhật liên tục, cho phép doanh nghiệp theo dõi tình hình hoạt động kịp thời thay vì chỉ dựa vào báo cáo tổng hợp định kỳ. Những đặc điểm này giúp doanh nghiệp có cơ sở thông tin đầy đủ hơn để phục vụ hoạt động quản trị.
Vai trò của Big Data trong quản trị doanh nghiệp
Trước hết, Big Data giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành và khả năng dự báo. Khi dữ liệu được phân tích đúng cách, doanh nghiệp có thể phát hiện những mối liên hệ mà quan sát thông thường khó nhận ra. Trong bán lẻ, việc kết hợp dữ liệu bán hàng với thời điểm trong năm hoặc thời tiết giúp dự báo nhu cầu chính xác hơn. Thay vì nhập hàng theo cảm giác, doanh nghiệp có thể điều chỉnh tồn kho dựa trên số liệu thực tế. Trong sản xuất, dữ liệu vận hành giúp chỉ ra công đoạn nào thường xuyên gây lỗi và cần được cải tiến trước.
Big Data cũng thay đổi cách các bộ phận làm việc với nhau. Khi dữ liệu được chia sẻ, bán hàng, marketing và vận hành không còn làm việc tách rời. Bộ phận bán hàng thấy nhu cầu thị trường tăng hay giảm, kho vận điều chỉnh lượng hàng, marketing thiết kế chương trình phù hợp. Dữ liệu trở thành “ngôn ngữ chung” để các bộ phận hiểu nhau và phối hợp hành động theo cùng một hướng.
Ngoài ra, Big Data giúp doanh nghiệp hiểu khách hàng và cải thiện vận hành. Trong nhà máy, dữ liệu từ máy móc cho phép phát hiện sớm dấu hiệu hỏng hóc để sửa trước khi sự cố xảy ra. Trong dịch vụ, dữ liệu cho thấy khâu nào khiến khách hàng chờ lâu nhất để cải tiến quy trình. Phân tích hành vi mua sắm và phản hồi giúp doanh nghiệp hiểu từng nhóm khách hàng rõ hơn, từ đó điều chỉnh sản phẩm và cách tiếp cận cho phù hợp. Nhờ vậy, Big Data không chỉ phục vụ chiến lược dài hạn mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động hằng ngày.
Thách thức khi áp dụng Big Data
Dù mang lại nhiều lợi ích, Big Data không dễ triển khai trong thực tế. Khó khăn đầu tiên là chất lượng dữ liệu. Nếu mỗi phòng ban ghi nhận thông tin theo một cách khác nhau, dữ liệu sẽ không đồng nhất và khó phân tích. Khi dữ liệu đầu vào không chính xác, kết quả phân tích cũng dễ dẫn đến quyết định sai.
Khó khăn tiếp theo là hạ tầng và chi phí. Khi dữ liệu ngày càng nhiều, doanh nghiệp phải đầu tư hệ thống lưu trữ và xử lý phù hợp. Điều này đặc biệt khó với doanh nghiệp vừa và nhỏ, vì hiệu quả thường không thấy ngay. Nếu không gắn Big Data với mục tiêu cụ thể như giảm tồn kho hay giảm lỗi sản phẩm, việc đầu tư có thể trở nên tốn kém mà không mang lại kết quả rõ ràng.
Ngoài ra, Big Data đặt ra yêu cầu cao về bảo mật và con người. Quy mô dữ liệu tăng lên cũng làm gia tăng rủi ro rò rỉ thông tin, đặc biệt đối với dữ liệu khách hàng. Đồng thời, để dùng Big Data hiệu quả, doanh nghiệp cần người biết đọc số liệu và suy nghĩ dựa trên số liệu. Quan trọng hơn, doanh nghiệp phải thực sự cho phép dữ liệu tham gia vào quyết định, thay vì chỉ dùng dữ liệu để “hợp thức hóa” những quyết định đã có sẵn.
Kết luận
Big Data không chỉ phản ánh sự phát triển của công nghệ mà còn đánh dấu sự chuyển dịch trong cách doanh nghiệp quản lý và điều hành hoạt động. Khi dữ liệu được khai thác đúng cách, doanh nghiệp có thể nhìn nhận rõ hơn hiệu quả vận hành, phát hiện sớm những thay đổi trong bối cảnh kinh doanh và chủ động điều chỉnh kế hoạch thay vì chỉ phản ứng khi vấn đề đã xảy ra. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng biến động và phức tạp, lợi thế không thuộc về doanh nghiệp sở hữu nhiều dữ liệu nhất, mà thuộc về doanh nghiệp biết biến dữ liệu thành hiểu biết và chuyển hiểu biết đó thành hành động kịp thời. Đây là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động và duy trì lợi thế cạnh tranh lâu dài.
Nguồn tham khảo
- IBM. What is Big Data?
- IBM. Big Data analytics.
- McAfee, A. & Brynjolfsson, E. (2012). Big Data: The Management Revolution. Harvard Business Review.