Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, phong trào thi đua yêu nước tiếp tục được khẳng định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Tại nhiều diễn đàn, hội nghị cấp quốc gia, tinh thần thi đua được nhấn mạnh như một nguồn lực nội sinh, góp phần khơi dậy ý chí vươn lên, tinh thần cống hiến và trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức đối với sự phát triển chung của đất nước.
Tuy nhiên, khi đặt phong trào thi đua trong bối cảnh vận hành thực tiễn của doanh nghiệp – nơi chịu áp lực trực tiếp về hiệu quả, năng suất và khả năng cạnh tranh – câu chuyện thi đua không còn dừng lại ở ý nghĩa tinh thần. Một vấn đề được đặt ra ngày càng rõ ràng hơn: làm thế nào để thi đua không chỉ là khẩu hiệu, mà thực sự trở thành động lực tạo ra giá trị?
Thi đua ở tầm quốc gia và bài toán đặt ra cho doanh nghiệp
Ở phạm vi quốc gia, phong trào thi đua yêu nước mang ý nghĩa lớn trong việc huy động sức mạnh toàn xã hội, khơi dậy tinh thần đoàn kết và khát vọng phát triển. Những thành tựu đạt được trong nhiều giai đoạn cho thấy thi đua đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng, ổn định xã hội và tạo ra những dấu ấn quan trọng trong tiến trình phát triển đất nước.
Tuy nhiên, khi chuyển hóa tinh thần đó vào môi trường doanh nghiệp, thi đua không thể được hiểu theo cách chung chung hay mang tính phong trào. Doanh nghiệp vận hành trên cơ sở hiệu quả, năng suất và khả năng thích ứng với thị trường. Vì vậy, nếu thi đua không gắn với mục tiêu cụ thể, không tạo ra giá trị đo lường được, thì rất dễ rơi vào tình trạng hình thức, thiếu chiều sâu và khó duy trì lâu dài.
Thực tế cho thấy, nhiều phong trào thi đua dù được phát động sôi nổi nhưng lại không tạo ra chuyển biến rõ rệt trong hiệu quả công việc. Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận lại bản chất của thi đua trong bối cảnh phát triển mới.
Vì sao nhiều phong trào thi đua chưa tạo được hiệu quả thực chất?
Một trong những nguyên nhân phổ biến là việc triển khai thi đua chưa gắn chặt với mục tiêu cụ thể của tổ chức. Khi tiêu chí đánh giá còn chung chung, thiếu chỉ số đo lường rõ ràng, người lao động khó xác định đâu là mục tiêu cần hướng tới và cần làm gì để được ghi nhận.
Bên cạnh đó, cơ chế đánh giá và khen thưởng chưa thực sự minh bạch cũng làm suy giảm động lực tham gia. Khi kết quả thi đua không được phản ánh bằng những ghi nhận tương xứng hoặc không gắn với quyền lợi cụ thể, tinh thần thi đua dễ trở nên hình thức, mang tính đối phó hơn là tự nguyện.
Một nguyên nhân khác là việc thi đua còn tách rời khỏi hệ thống quản trị doanh nghiệp. Nếu phong trào thi đua không gắn với quy trình vận hành, không liên thông với các chỉ số đánh giá hiệu quả công việc hay chiến lược phát triển dài hạn, thì rất khó tạo ra tác động bền vững.
Thi đua trong giai đoạn mới: Cách tiếp cận cần thay đổi
Trong bối cảnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và tối ưu nguồn lực trở thành yêu cầu tất yếu, thi đua trong doanh nghiệp cần được nhìn nhận theo một cách tiếp cận mới. Khi đó, thi đua không còn là việc “làm nhiều hơn”, mà là “làm tốt hơn”, “làm thông minh hơn” và “tạo ra giá trị cao hơn”.
Thi đua trước hết phải trở thành động lực nâng cao năng suất lao động, thông qua cải tiến quy trình, nâng cao năng lực cá nhân và ứng dụng hiệu quả công nghệ. Đồng thời, thi đua cũng cần được xem là một quá trình cải tiến liên tục, nơi mỗi cá nhân chủ động học hỏi, đổi mới và đóng góp vào sự phát triển chung của tổ chức.
Quan trọng hơn, thi đua chỉ thực sự bền vững khi xuất phát từ sự chủ động của mỗi người lao động. Khi cá nhân hiểu rõ mục tiêu chung, thấy được vai trò và giá trị đóng góp của mình trong kết quả tập thể, tinh thần thi đua sẽ hình thành một cách tự nhiên, không cần áp đặt hay hô hào.
Từ phong trào đến công cụ quản trị doanh nghiệp
Tinh thần thi đua yêu nước chỉ phát huy trọn vẹn giá trị khi được chuyển hóa thành công cụ quản trị cụ thể trong doanh nghiệp. Điều này thể hiện ở việc gắn thi đua với mục tiêu chiến lược, đo lường bằng các chỉ số rõ ràng về năng suất – chất lượng – hiệu quả, đồng thời có cơ chế ghi nhận kịp thời và minh bạch.
Khi được triển khai đúng cách, thi đua không còn là phong trào mang tính hình thức, mà trở thành động lực thúc đẩy đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và góp phần xây dựng nền tảng phát triển bền vững cho doanh nghiệp trong giai đoạn mới.