Đổi mới phương pháp dạy và học không chỉ là yêu cầu mang tính chiến lược trong giáo dục đại học, mà còn là điều kiện để các chương trình đào tạo kỹ năng mềm thực sự tạo ra tác động đối với người học. Tại PTIT, nơi sinh viên được đào tạo trong môi trường công nghệ cao, thách thức lớn nhất không nằm ở việc thiếu nội dung kỹ năng mềm, mà ở cách thức tổ chức hoạt động dạy và học sao cho phù hợp với nhịp độ, thói quen và kỳ vọng học tập của sinh viên.
Trong thực tế, các mô hình đào tạo kỹ năng mềm vẫn chủ yếu được triển khai theo phương pháp truyền thống hoặc e-learning tuyến tính, với cấu trúc bài học dài, ít linh hoạt và khó điều chỉnh theo nhu cầu cá nhân. Cách tiếp cận này khiến quá trình học tập mang tính “hoàn thành học phần” nhiều hơn là rèn luyện năng lực. Đối với sinh viên công nghệ, những người quen với môi trường học tập số hóa và trải nghiệm tương tác nhanh, phương pháp dạy – học như vậy dễ dẫn đến sự giảm sút hứng thú và hạn chế khả năng vận dụng kỹ năng vào bối cảnh thực tế.
Việc ứng dụng microlearning mở ra một cách tổ chức dạy và học khác biệt, đặt người học vào trung tâm của quá trình đào tạo. Thay vì truyền tải nội dung kỹ năng mềm theo từng học phần lớn, microlearning chia nhỏ kiến thức và kỹ năng thành các mô-đun ngắn, tập trung vào từng hành vi, tình huống hoặc năng lực cụ thể. Cách tiếp cận này giúp sinh viên có thể học tập linh hoạt, chủ động lựa chọn nội dung phù hợp và từng bước hình thành kỹ năng thông qua trải nghiệm lặp lại, thay vì tiếp thu thụ động.
Trong mô hình này, AI không được triển khai như một công cụ thay thế vai trò sư phạm, mà đóng vai trò hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy và học thông qua ba hướng ứng dụng chính. Thứ nhất, AI được sử dụng để hỗ trợ tạo học liệu số, giúp xây dựng các nội dung minh họa, kịch bản tình huống và tài nguyên học tập trực quan hơn cho đào tạo kỹ năng mềm. Việc này góp phần giảm sự khô cứng của học liệu truyền thống, đồng thời tăng khả năng gắn kết giữa nội dung học tập và bối cảnh thực tiễn. Thứ hai, AI được ứng dụng trong việc game hóa các hoạt động kiểm tra và luyện tập, biến quá trình đánh giá từ hình thức kiểm tra mang tính áp lực sang các hoạt động tương tác nhẹ nhàng, có tính khuyến khích. Thông qua các bài luyện tập ngắn, câu hỏi tình huống và trò chơi học tập, sinh viên được tham gia chủ động hơn vào quá trình rèn luyện kỹ năng, đồng thời duy trì động lực học tập trong suốt học phần. Thứ ba, toàn bộ học liệu số và hoạt động học tập được phát triển và triển khai trên nền tảng đào tạo số Retudy. Nền tảng này đóng vai trò là môi trường tích hợp, giúp tổ chức, phân phối và quản lý các nội dung microlearning một cách thống nhất, linh hoạt và thuận tiện cho cả giảng viên và sinh viên. Việc ứng dụng AI trong phát triển học liệu trên Retudy góp phần nâng cao tính đồng bộ của chương trình, đồng thời tạo điều kiện để mở rộng và cập nhật nội dung theo nhu cầu đào tạo thực tế.
Từ góc độ giảng dạy, sự kết hợp giữa AI và microlearning cũng góp phần thay đổi vai trò của giảng viên. Giảng viên không chỉ là người truyền đạt nội dung, mà trở thành người thiết kế hoạt động học tập, xây dựng tình huống thực hành và hướng dẫn sinh viên phản tư sau mỗi trải nghiệm. Phương pháp dạy học vì thế được chuyển dịch từ “giảng dạy nội dung” sang “tổ chức trải nghiệm học tập”, trong đó công nghệ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế yếu tố sư phạm.
Tuy nhiên, đổi mới phương pháp dạy và học bằng AI và microlearning không phải là quá trình tự động. Nếu thiếu định hướng sư phạm rõ ràng, công nghệ có thể làm tăng tính phân mảnh của nội dung hoặc khiến kỹ năng mềm bị giản lược thành các bài tập rời rạc. Do đó, việc triển khai cần được đặt trong một khung phương pháp thống nhất, bảo đảm rằng mỗi mô-đun microlearning đều phục vụ trực tiếp cho mục tiêu hình thành và phát triển năng lực của sinh viên.
Có thể thấy, ứng dụng AI và microlearning trong đào tạo kỹ năng mềm tại PTIT không chỉ là một giải pháp công nghệ, mà là một cách tiếp cận mới trong đổi mới phương pháp dạy và học. Khi phương pháp được thiết kế phù hợp với người học, kỹ năng mềm không còn là nội dung học tập mang tính hình thức, mà trở thành năng lực được rèn luyện liên tục, gắn với bối cảnh học tập và yêu cầu nghề nghiệp trong môi trường số.